صنعت خشکبار و کشاورزی ایران همواره با چالش های متعددی در زمینه فرآوری و بسته بندی دست و پنجه نرم کرده است. همان طور که می دانید، سورت لیزری در بسیاری از محصولات کشاورزی از سالیان گذشته مورد استفاده قرار می گرفته است و توانسته استانداردهای کیفی را به شدت ارتقا دهد. اما در حوزه فرآوری و پاک گری زرشک، این موضوع کمتر به چشم می خورد و کشاورزان و تجار عموماً به روش های سنتی و دستی متکی بوده اند.
خوشبختانه از ابتدای سال ۱۴۰۱، تعداد محدودی از شرکت های پیشگام در استان خراسان جنوبی اقدام به فرآوری زرشک با این دستگاه های پیشرفته کرده اند تا محصولی بدون نقص و آماده برای رقابت در بازارهای بین المللی تولید کنند. یکی از شرکت های فعال و پیشرو در این زمینه، مجموعه تولیدی و تجاری زرشک آرتین است که در نزدیکی بیرجند و در حوالی روستای دستگرد، این فرآیند پیچیده را با موفقیت پیاده سازی کرده است. در ادامه این مقاله جامع، به بررسی عمیق خدمات این شرکت، نحوه عملکرد دستگاه های اپتیکال و مزایای بی نظیر استفاده از زرشک سورت شده به صورت لیزری می پردازیم. اگر به دنبال افزایش حاشیه سود خود در تجارت هستید، حتما این مقاله را به دقت و تا انتها مطالعه کنید.

دستگاه سورت لیزری زرشک چیست و چگونه کار میکند؟
با پیشرفت های روزافزون علم در صنایع مختلف، هر روزه دستگاه های به روز و با تکنولوژی بالا جهت افزایش کیفیت محصولات تولید می شود. دستگاه سورت بر اساس رنگ که با نام دستگاه لیزری یا کالر سورتر (Color Sorter) در میان مردم شناخته می شود، یکی از شاهکارهای مهندسی در صنایع غذایی است. این دستگاه از دهه های قبل وارد ایران شده بود، اما در ابتدا تنها در برخی محصولات خاص و استراتژیک مانند پسته، چای و برنج بیشترین استفاده را داشت.
اما امروز شاهد آن هستیم که در بخش های مختلف، خصوصاً فرآوری محصولات کشاورزی حساسی از قبیل کشمش، انواع خشکبار صادراتی و دانه های روغنی، از این دستگاه در خطوط تولید کارخانجات مدرن استفاده می گردد. کار اصلی و حیاتی این دستگاه، پردازش تصویر لحظه ای و جداسازی ضایعات و موادی است که تولیدکننده تمایل دارد در بار اصلی و نهایی محصول وجود نداشته باشد.
در زمینه زرشک که شرکت آرتین از این تکنولوژی بهره می برد، دستگاه با استفاده از دوربین های فوق پیشرفته و سنسورهای حساس به رنگ و حجم، بار ورودی را اسکن کرده و به کمک شلیک دقیق باد (اجکتورها)، ضایعات را از مسیر خارج می کند. از این دستگاه پاک گری اتوماتیک اغلب برای جداسازی پارامترهای زیر استفاده می شود:
-
زرشک های پوچ و توخالی (پوچل)
-
تیغ های تیز و خطرناک زرشک
-
کروچه (قسمت انتهایی چوبی شاخه متصل به دانه زرشک)
-
دانه های زرشک سیاه شده، آفت زده یا تغییر رنگ داده
-
سنگ ریزه، کلوخ و سایر اجسام خارجی ریز
برای جداسازی موارد فوق، قبلا به صورت دستی این کار انجام می شد، اما سرعت این فرآیند با استفاده از دستگاه لیزری قابل مقایسه با قبل نیست. از طرف دیگر، کیفیت محصول نهایی به مراتب بهتر و یکدست تر از حالت سورتینگ دستی با سرعت پایین است. این دقت میکرونی باعث می شود تا محصول نهایی برای بازارهای بسیار سخت گیر کاملاً آماده باشد.
چرا پاک گری زرشک با روش های سنتی دیگر پاسخگوی نیاز بازار صادراتی نیست؟
همان طور که می دانید، در بازار خرید و فروش زرشک، کیفیت، رنگ درخشان و تمیز بودن بار از پارامترهای بسیار مهم و تعیین کننده قیمت هستند. این موضوع در زمانی که محصول برای صادرات در حجم بالا آماده می شود، بیشتر نمایان است. در بازارهای جهانی، کیفیت و یکدست بودن زرشک حرف اول را می زند و کوچکترین ناخالصی می تواند منجر به ریجکت شدن (برگشت خوردن) کل کانتینر بار در گمرک مقصد شود.
زمانی که تجار قصد صادرات زرشک به اروپا را دارند، با استانداردهای سخت گیرانه سازمان ایمنی غذایی اتحادیه اروپا مواجه می شوند. وجود هرگونه سنگ ریزه، تیغ یا کپک در بار، خط قرمز این بازارهاست. روش های سنتی که شامل الک کردن دستی و پاک کردن بار توسط نیروی انسانی است، همواره با درصد بالایی از خطای انسانی (خستگی چشم، کاهش دقت در شیفت های طولانی) همراه است و نمی تواند خلوص ۹۹.۹ درصدی مورد نیاز برای صادرات را تضمین کند.
از طرف دیگر، انواع محصولات لوکس مانند زرشک پفکی، زمانی که دارای ضایعات و کروچه باشند، با قیمت بسیار کمتری توسط تجار خارجی قیمت گذاری و خرید و فروش می شوند. اما زمانی که بتوان این محصول ارزشمند را با هزینه بسیار کم فرآوری، به صورت کاملاً یکدست و خالص آماده کرد، قیمت فروش آن در بازارهای بین المللی به شدت بالاتر خواهد بود و تمام هزینه های سورتینگ لیزری نه تنها جبران می گردد، بلکه سودآوری را چند برابر می کند.
کیفیت سورتینگ، شناسنامه و امضای اعتبار یک تاجر در بازارهای بین المللی است؛ استفاده از تکنولوژی سورت لیزری زرشک، خطای انسانی را به صفر مطلق رسانده و محصولی بی نقص، ارگانیک و به شدت رقابتی را برای صادرات به حساس ترین نقاط جهان فراهم می کند.
نکته بسیار مهم و قابل توجه این است که در این فرآیند مدرن، هیچ گونه مواد افزودنی شیمیایی، براق کننده یا روغن برای جذابیت ظاهری به زرشک زده نمی شود و محصول به صورت کاملاً طبیعی، ارگانیک و سالم وارد چرخه مصرف و بسته بندی خواهد شد.

نقش زرشک سورت شده با لیزر در فتح مقاصد برتر تجاری جهان
دستیابی به تکنولوژی سورتینگ اتوماتیک، دروازه های جدیدی را به روی تجار ایرانی باز کرده است. بازارهایی که تا پیش از این به دلیل عدم رعایت استانداردهای فیزیکی از دسترس خارج بودند، اکنون به راحتی خواهان زرشک ایران هستند. بیایید نگاهی به تاثیر این کیفیت در بازارهای مختلف بیندازیم:
۱. بازارهای لوکس حاشیه خلیج فارس
کشورهای عربی به شدت به ظاهر محصول و بسته بندی اهمیت می دهند. آگاهی از قیمت زرشک پفکی ایران در امارات و موفقیت در صادرات زرشک به قطر، مستقیماً به میزان خلوص بار بستگی دارد. هتل های پنج ستاره دبی و دوحه، زرشکی را می طلبند که حتی یک دانه سیاه یا تیغ در آن یافت نشود. همچنین، عراق به عنوان یک مصرف کننده بزرگ، روزبه روز به کیفیت حساس تر می شود و بررسی قیمت زرشک در عراق نشان می دهد که بارهای سورت شده با لیزر، با اختلاف قیمت معناداری نسبت به بارهای فله به فروش می رسند.
۲. بازارهای سخت گیر اوراسیا و اروپای شرقی
در سال های اخیر، تقاضا در بلوک شرق افزایش یافته است. تضمین کیفیت فیزیکی برای صادرات زرشک خشک شده به روسیه بسیار حیاتی است. روس ها زرشک را برای صنایع نوشیدنی و دارویی خود نیز استفاده می کنند و عدم وجود ناخالصی شرط اصلی قراردادهاست. همین امر برای بازارهای در حال توسعه ای چون ارسال زرشک به اوکراین، صادرات زرشک به گرجستان و همچنین خرید زرشک صادراتی در رومانی کاملاً صدق می کند.
۳. بازارهای توسعه یافته با استانداردهای دارویی (آمریکای شمالی، استرالیا، ژاپن)
وقتی صحبت از صادرات زرشک به کانادا یا صادرات زرشک پفکی ایران به استرالیا می شود، گمرکات این کشورها کوچکترین اجسام خارجی (Foreign Matters) را به عنوان خطر بیولوژیک تلقی می کنند. تنها دستگاه های کالر سورتر می توانند چنین سطحی از اطمینان را برای عبور از قرنطینه های کشاورزی این کشورها فراهم کنند. این استانداردها برای صادرات انواع زرشک ایران به ژاپن نیز که یکی از بهداشتی ترین کشورهای جهان است، بدون چون و چرا الزامی است.
۴. شاهراه های اروپای غربی
کشورهای اروپای غربی زرشک را نه تنها به عنوان یک طعم دهنده، بلکه به عنوان یک “سوپرفود” پر از آنتی اکسیدان می شناسند. برای موفقیت مستمر در صادرات زرشک به فرانسه یا صادرات زرشک به اسپانیا، محصول باید عاری از هرگونه خاک و آلودگی متصل به دانه باشد. حتی کشورهای واسطه ای که نقش ترانزیت دارند نیز به این کیفیت وابسته اند و موفقیت تجار در صادرات زرشک به ترکیه تا حد زیادی به تمیزی بار برای بسته بندی مجدد گره خورده است.
مقایسه تحلیلی روش های سورتینگ زرشک
برای درک بهتر ارزش افزوده ایجاد شده توسط دستگاه های اپتیکال، جدول زیر تفاوت های کلیدی بین فرآوری سنتی و مدرن را نشان می دهد:
| پارامتر بررسی | سورتینگ دستی و سنتی (نیروی انسانی) | سورتینگ لیزری (Color Sorting) |
|---|---|---|
| سرعت فرآوری | بسیار کند (روزانه چند صد کیلوگرم) | بسیار سریع (چندین تن در هر شیفت کاری) |
| دقت جداسازی | متوسط رو به پایین (بسته به خستگی اپراتور) | بسیار بالا (دقت میکرونی و ثابت در تمام ساعات) |
| توانایی تشخیص عیوب | فقط عیوب درشت و کاملا مشخص | تشخیص تغییر رنگ های جزئی، تیغ های ریز و دانه های پوچ |
| حفظ سلامت دانه (له شدگی) | احتمال بالای آسیب به بافت زرشک به دلیل تماس فیزیکی زیاد | عدم تماس فیزیکی مخرب و حفظ ساختار پفکی دانه |
| تاییدیه بهداشت بین المللی | اغلب نیاز به بازرسی مجدد دارد | مطابق با بالاترین استانداردهای ایمنی مواد غذایی |
زرشک آرتین؛ پیشگام راه اندازی اولین خط سورت لیزری زرشک
شرکت معتبر زرشک آرتین به عنوان یکی از شرکت های پیشرو و خوش نام در زمینه فروش و صادرات زرشک در استان خراسان جنوبی شناخته شده است. این شرکت با داشتن کادری جوان، مجرب و متخصص، هر روزه به دنبال نوآوری و پیشرفت در زمینه های مختلف کشاورزی و تجاری بوده است. با توجه به نیاز مبرم بازار زرشک، خصوصاً بازارهای صادراتی که تشنه محصول باکیفیت هستند، مدیران ارشد این مجموعه بر آن شدند تا با سرمایه گذاری کلان و اضافه کردن خط پیشرفته Color Sorting، محصولاتی با بالاترین کیفیت ممکن را در بازار ارائه کنند.
این خط تمام اتوماتیک در ماه های پایانی سال ۱۴۰۰ با موفقیت به بهره برداری رسید و هم اینک با چند شیفت کاری فعال، به صورت مستمر مشغول فرآوری انواع زرشک (پفکی و اناری) می باشد. هدف غایی و سعی این مجموعه، معرفی زرشک اصیل استان خراسان جنوبی با کیفیتی بی نظیر در بازارهای داخلی و صادراتی است. این اقدام نه تنها به برندسازی ملی کمک می کند، بلکه ارزش افزوده واقعی محصول را به جیب کشاورزان و تولیدکنندگان بازمی گرداند.
سازمان های دولتی ذی ربط، از جمله سازمان جهاد کشاورزی و اداره کل صنعت، معدن و تجارت، باید بیش از پیش از تولیدکنندگان و کارآفرینان در این حوزه حمایت کنند تا با گسترش و راه اندازی خطوط سورتینگ لیزری متعدد، محصولات با کیفیت از این استان وارد بازار سایر استان ها و مهم تر از آن وارد بازارهای تراز اول بین المللی شود. با اتخاذ این رویکرد و حمایت های ساختاری، می توان انتظار داشت که در آینده ای نزدیک شاهد افزایش چشمگیر صادرات زرشک ایران به اقصی نقاط جهان با کیفیتی بی رقیب و غیرقابل جایگزین باشیم. در صورتی که کشاورز یا تولیدکننده زرشک هستید و نیاز به ارتقای سطح کیفی محصول خود از طریق سورتینگ با این دستگاه های مدرن را دارید، می توانید هم اکنون با کارشناسان و همکاران ما در مجموعه آرتین در ارتباط باشید تا از خدمات تخصصی ما بهره مند شوید.
1 دیدگاه در “سورت لیزری و پاک گری تمام اتوماتیک زرشک در بیرجند”
من سالهاست در زمینه صادرات خشکبار فعالیت میکنم و همیشه با مشکل وجود کروچه و تیغ در بارهای زرشک مواجه بودهام که باعث افت قیمت نهایی میشد.
آیا مجموعه آرتین خدمات سورتینگ اتوماتیک را برای بارهای شخصی تجار هم انجام میدهد یا دستگاهها صرفاً برای محصولات خود شرکت استفاده میشوند؟
همچنین میخواستم بدانم میزان پرتی و ضایعات بار در روش سورت لیزری به طور میانگین چند درصد است و آیا برای زرشک اناری هم کاربرد دارد؟
ممنون میشوم اگر در مورد هزینههای فرآوری به ازای هر کیلوگرم نیز اطلاعاتی ارائه دهید تا بتوانیم برآورد دقیقتری برای خریدهای صادراتی خود داشته باشیم.